Vốn giàu lòng yêu nước, nhân hậu, dũng cảm, đảm đang, khát khao khát độc lập, tự do và bình đẳng, phụ nữ các dân tộc tỉnh Thái Nguyên đoàn kết, gắn bó với tổ chức Hội phụ nữ chung sức, chung lòng, vượt lên mọi hoàn cảnh khó khăn, cống hiến cho quê hương, Tổ quốc tài năng, trí tuệ và lòng dũng cảm. Phụ nữ Thái Nguyên góp phần xứng đáng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng quê hương Thái Nguyên từng bước tiến tới phồn vinh, giàu đẹp như bác Hồ khi sinh thời hằng mong muốn.
Thời kỳ cách mạng giải phóng dân tộc và hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước vĩ đại của nhân dân ta là thời kỳ phụ nữ các dân tộc tỉnh Thái Nguyên vùng lên đấu tranh mạnh mẽ cống hiến xứng đáng vào thắng lợi chung của quân, dân trong tỉnh. Hàng vạn người mẹ, người vợ đã tiễn những người chồng, người con thân yêu nhất của mình “lên Tây Bắc” và “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” mà tiêu biểu là 115 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, hơn 9.000 người mẹ, người vợ liệt sỹ và thương binh nặng, một lần nữa đã khẳng định sự đóng góp và hy sinh cao cả của phụ nữ Thái Nguyên vào thắng lợi cực kỳ to lớn và vĩ đại của các cuộc chiến tranh giải phóng, kháng chiến chống xâm lược và bảo vệ tổ quốc của dân tộc ta.
Cuối năm 1941, đế quốc Pháp tập trung lực lượng đánh, phá phong trào cách mạng Võ Nhai - một trong hai trung tâm căn cứ địa cách mạng của cả nước ở vùng Việt Bắc - dìm Võ Nhai trong máu, lửa. Chính trong điều kiện bị địch bao vây, khủng bố quyết liệt đó, một nhóm phụ nữ cứu quốc ở Võ Nhai đã bí mật ra đời làm nòng cốt tổ chức, động viên phụ nữ các dân tộc Võ Nhai cùng các giới, các tầng lớp nhân dân trong huyện bí mật tham gia công việc của cách mạng, ủng hộ Cứu quốc quân, chống địch khủng bố, tiếp sức mạnh cho đội Cứu quốc quân anh dũng, kiên cường vượt qua được cuộc khủng bố ác liệt kéo dài trong tám tháng (7/1941-2/1942) của kẻ thù. Lực lượng Cứu quốc quân được bảo toàn, tiếp tục duy trì tiếng súng Bắc Sơn, một phần quan trọng nhờ vào ý chí kiên cường và tinh thần dũng cảm hi sinh của phụ nữ Thái Nguyên nói chung, phụ nữ Võ Nhai nói riêng.
Sau khi Khu an toàn II của trung ương được thành lập và mở rộng ở Phú Bình, Phổ Yên (năm 1942), đầu năm 1943 Hội Phụ nữ Cứu quốc tổng La Đình (bao gồm 6 xã phía nam huyện Phú Bình lúc bấy giờ) được thành lập, góp phần thúc đẩy phong trào cách mạng ở hai huyện Phú Bình, Phổ Yên phát triển mạnh mẽ.
Năm 1944, kẻ thù tập trung lực lượng, đánh phá phong trào cách mạng Thái Nguyên với quy mô rộng lớn và tính chất rất ác liệt. Hàng trăm cán bộ, đảng viên, hội viên Cứu quốc bị bịch bắt bớ, giết hại; hàng trăm người ở Võ Nhai bị địch bắt giam cầm, bị đẩy vào các trại tập trung nhằm dập tắt phong trào cách mạng. Các bà, các chị là những người phải chịu nhiều gian khổ, hi sinh nhất, nhưng đồng thời cũng là những người ngoan cường, dũng cảm nhất trong việc biểu đấu tranh bảo vệ Đảng, bảo vệ cơ sở cách mạng. Chị em tay không mà anh dũng, bền bỉ đấu tranh đập tan âm mưu lập trại tập trung nhằm “Tát nước, bắt cá”, cô lập lực lượng cách mạng của đế quốc. Hàng trăm phụ nữ thuộc đủ các thành phần giai cấp, tôn giáo, dân tộc trong tỉnh đã hăng hái tham gia Cứu quốc quân, tự vệ chiến đấu. Phong trào đấu tranh cách mạng của phụ nữ Thái Nguyên góp phần cùng lực lượng vũ trang quần chúng trong tỉnh và Đội Việt Nam Giải phóng quân đẩy mạnh cao trào kháng Nhật cứu nước, tiến hành khởi nghĩa từng phần đập tan ách thống trị của phát xít Nhật và chính quyền tay sai ở Thái Nguyên, giành chính quyền về tay nhân dân trong Cách mạng Tháng Tám 1945.
Trong 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng bộ, Đoàn Phụ nữ Cứu quốc (sau này là Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tỉnh Thái Nguyên) đã làm nòng cốt và tập hợp được đông đảo các tầng lớp phụ nữ trong tỉnh, đoàn kết một lòng thực hiện thắng lợi lời kêu gọi của Đảng: “Người người kháng chiến, nhà nhà kháng chiến”. Phụ nữ là lực lượng đông đảo nhất trên cả 3 mặt trận “diệt giặc đói”, “diệt giặc dốt” và “diệt giặc ngoại xâm”. Phát huy cao độ truyền thống “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”, hơn 3.000 chị em phụ nữ gia nhập dân quân, du kích, hàng trăm chị tình nguyện vào bộ đội, thanh niên xung phong, hàng ngàn chị xung phong đi dân công hỏa tuyến, tham gia các chiến dịch lớn: Việt Bắc Thu Đông 1947, Biên giới 1950 và Điện Biên Phủ lịch sử “lừng danh Thế giới, chấn động địa cầu” 1954. Sống trong tỉnh trung tâm căn cứ địa Việt Bắc - Thủ đô kháng chiến của cả nước, phụ nữ Thái Nguyên đã ý thức được trách nhiệm lịch sử của mình trước dân tộc, nên đã giữ vai trò tích cực, đi đầu trong các phong trào tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, cấp dưỡng bộ đội, ủng hộ kháng chiến và bảo mật, phòng gian, bảo vệ an toàn các cơ quan đầu não kháng chiến, xây dựng đời sống mới, chế độ mới. Những đóng góp quan trọng đó của phụ nữ Thái Nguyên đã góp phần cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta “Chín năm làm một Điện Biên, nên vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng”, buộc đế quốc Pháp phải ký Hiệp định Giơ-ne-vơ, rút quân về nước, miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, từng bước tiến lên chủ nghĩa xã hội.
Cũng như tất cả những người phụ nữ Việt Nam khác, phụ nữ Thái Nguyên có ước vọng được sống trong đất nước hòa bình, quê hương yên vui, gia đình hạnh phúc, nhưng khi đất nước bị các thế lực ngoại xâm thôn tính, buộc nhân dân ta phải cầm súng chống lại, thì phụ nữ Thái Nguyên lại dũng cảm vùng lên, chiến đấu ngoan cường chống quân xâm lược.
Trong suốt 21 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, việc nước, việc nhà đặt lên hai vai người phụ nữ, phong trào “Ba đảm đang” do trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động (tháng 3/1965) đã lôi cuốn gần 10 vạn chị em phụ nữ Thái Nguyên tích cực và sôi nổi tham gia. Qua phong trào “Ba đảm đang” phụ nữ Thái Nguyên đã khẳng định vị trí quan trọng, khả năng to lớn của mình trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước. Trên mặt trận sản xuất nông nghiệp, phụ nữ Thái Nguyên đã phát huy tinh thần cần cù, tích cực, ngày đêm bám đồng, bám ruộng, “chắc tay cày, hay tay súng”, giành nhiều thắng lợi. Trên mặt trận chiến đấu, phục vụ chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ đã có gần hai vạn chị em tham gia dân quân, tự vệ, dân phòng, sát cánh cùng bộ đội làm trận địa cứu thương, tải đạn, tuần tra, canh gác, giữ gìn trật tự trị an, nhiều chị đã trực tiếp cầm súng chiến đấu với máy bay Mỹ trên các trận địa phòng không. Hàng trăm chị đã gia nhập Đội 91 Thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước, làm nhiệm vụ đảm bảo giao thông vận tải trên các địa bàn trọng điểm đánh phá của máy bay địch. Khi hàng vạn nam giới ra trận, trong đó có nhiều đồng chí giữ chức vụ lãnh đạo chủ chốt ở cơ sở (Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch xã, Chủ nhiệm hợp tác xã, Đội trưởng sản xuất…), đã có hàng ngàn chị em thay thế và làm tốt những vị trí đó.
Sau chiến thắng 30/4/1945, Tổ quốc thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thái Nguyên đã động viên, tập hợp lực lượng phụ nữ trong tỉnh thực hiện cuộc vận động lớn do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động: “Người phụ nữ mới xây xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, lôi cuốn hàng vạn cán bộ, hội viên tham gia.
Trong sự nghiệp đổi mới, phụ nữ các dân tộc và Hội LHPN các cấp trong tỉnh đã tỏ rõ là một lực lượng hùng hậu, vượt khó khăn, tự lực, tự cường, nhạy bén, năng động, sáng tạo trong mọi lĩnh vực hoạt động. Hướng về cơ sở, nhằm giải quyết những vấn đề bức bách của công cuộc đổi mới đặt ra, của bản thân đời sống phụ nữ, tỉnh Hội đã phát động chị em trong tỉnh tham gia hai phong trào “Phụ nữ giúp nhau làm kinh tế gia đình” và “Nuôi con khỏe, dạy con ngoan, phòng chống trẻ em suy dinh dưỡng và bỏ học”. Trong điều kiện kinh tế còn khó khăn, mọi nỗi vất vả hàng ngày đều đặt lên hai vai người phụ nữ, chính vì vậy, Hội phát động hai phong trào trước hết là động viên ngay trong nội bộ Hội tinh thần tương thân, tương ái, giúp đỡ những người cùng cảnh, cùng giới “đùm bọc lấy nhau”, tạo nên phong trào thi đua sôi nổi, đều khắp trong tỉnh, dưới nhiều hình thức đa dạng, phong phú. Hoạt động của Hội đã đáp ứng được nguyện vọng của đông đảo phụ nữ nghèo, gia đình chính sách gặp khó khăn.
Trên con đường sự nghiệp giải phóng phụ nữ, trong điều kiện tỉnh nhà còn nhiều khó khăn, Ban Thường vụ tỉnh Hội đã tích cực chỉ đạo đẩy mạnh hai phong trào và 5 chương trình công tác trọng tâm do Trung ương Hội phát động. Thành công của hai phong trào và 5 chương trình công tác trọng tâm do tỉnh Hội chỉ đạo đã góp phần quan trọng và có hiệu quả vào cuộc chiến “xóa đói, giảm nghèo”. Ngoài ra, phụ nữ Thái Nguyên còn là lực lượng nòng cốt trên mặt trận đấu tranh chống tệ nạn xã hội, xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hóa trên địa bàn tỉnh.
Trong thời kỳ đổi mới, cán bộ, hội viên Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã tích cực tham gia dũng cảm, kiên trì đấu tranh chống lại tư tưởng bảo thủ, trì trệ, lôi cuốn các tầng lớp nhân dân vượt lên thách thức, đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực, chống những cơ chế cũ kìm hãm nặng nề sức sản xuất, góp sức cùng toàn Đảng, toàn dân trong tỉnh thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, làm lành mạnh các quan hệ xã hội.
Có thể thấy rằng, ngay từ khi nhen nhóm Tổ phụ nữ Cứu quốc bí mật đầu tiên ở Võ Nhai (năm 1941) đến khi thành lập Hội Phụ nữ Cứu quốc tỉnh (năm 1946), Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tỉnh Thái Nguyên (năm 1950) cho đến ngày nay, Hội đã tập hợp vào đội ngũ của mình những phụ nữ ưu tú trong phong trào, có nhiệt tình công tác, có lập trường cách mạng kiên định vững vàng. Hội đã xây dựng, giáo dục và rèn luyện được đội ngũ cán bộ có tinh thần đoàn đoàn kết, tận tụy hết lòng vì phong trào cách mạng, vì sự nghiệp giải phóng phụ nữ; biết vận dụng đúng đắn và sáng tạo các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, của Hội cấp trên sát với thực tiễn địa phương, để đề ra những nhiệm vụ và phương hướng đúng đắn, đáp ứng quyền lợi chính đáng của phụ nữ và trẻ em.
90 năm qua, phong trào phụ nữ và Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thái Nguyên đã có hơn 200 nghìn hội viên, có tổ chức cơ sở hội ở khắp các làng, xã, các tổ chức kinh tế - xã hội trong tỉnh. Hội LHPN các cấp trong tỉnh đã thực sự là một tổ chức chính trị xã hội rộng rãi đại diện cho ý chí và quyền lợi của phụ nữ các dân tộc trên địa bàn, là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, là một tổ chức trong hệ thống chính trị của Đảng.
Những chiến công chói lọi của phụ nữ Thái Nguyên 90 năm qua mãi mãi là những mốc son thắm đỏ trong trang sử vẻ vang của Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh góp phần làm rạng rỡ thêm truyền thống yêu nước và cách mạng của phụ nữ Việt Nam. Phát huy truyền thống “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” của phụ nữ Việt Nam và truyền thống dũng cảm kiên cường của quê hương Căn cứ địa cách mạng, Thủ đô kháng chiến, nắm vững mục tiêu “Vì sự tiến bộ của phụ nữ”, phụ nữ các dân tộc và Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thái Nguyên đang viết tiếp những trang sử của mình trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vững vàng bước vào thời kỳ mới - thời kỳ Cách mạng công nghiệp 4.0.